niedziela, 2 marca 2014

Niewidzialny Tonino

fragment          Gianni  Rodari                                           

      Dzień po swoich urodzinach, idąc do szkoły, Tonino De Rosa myślał ze smutkiem: „Nikt nie może zmuszać biednego chłopca, żeby odrobił zadania i przeczytał pięć stron z historii w dniu, w którym kończy on dziesięć lat. I rzeczywiście, nikt mnie nie zmusił. Tylko co ja teraz powiem nauczycielowi? O moich urodzinach nie będzie nawet chciał słyszeć. Złoży mi życzenia, a potem poprosi, żebym pokazał mu zadanie".
      Chociaż mówiąc prawdę, najprawdziwszą prawdę, mama próbowała przypomnieć Toninowi, że życie nie składa się tylko z przyjemności, takich jak urodziny, imieniny, torty i prezenty.
      - A praca domowa, Tonino?
      -  Nie mam, mamo.
Kłamstwo wyszło szybciutko, zanim Tonino zdążył w ogóle o nim pomyśleć: pojawiło się samo, skryło w jakimś zakamarku i w odpowiedniej chwili (to znaczy w chwili wyjścia z tatą do kina) samo wyskoczyło, prawie się kłaniając:
       - Żadnej pracy domowej i żadnych lekcji.
      W kinie „Eden" grali film o Indianach i prawdopodobnie kłamstwo miało wielką ochotę na niego pójść. Podczas filmu Tonino zapomniał o pracy domowej, a także o kłamstwie: nie było to zresztą zbyt trudne, bo na ekranie królował wielki wódz Indian Grzmiący Orzeł.
      „I co teraz?" - pomyślał znów Tonino, przekraczając próg szkoły.
Na schodach pomyślał to samo: „A teraz?".
      Był tak przejęty, że znalazł się w swojej ławce - trzeciej w drugim rzędzie w piątej B - nie pozdrowiwszy ani jednego kolegi, nie pogadawszy ani chwili z Białym Murzynem - czyli Robertem Castellim - który zyskał ten przydomek, bo jego włosy były kędzierzawe jak u czarnoskórych.
      Roberto, Biały Murzyn, siedział w pierwszej ławce w piątym rzędzie; ale on też musiał być bardzo przejęty, skoro nie wybiegł Toninowi naprzeciw, żeby opowiedzieć mu o którymś ze swoich dziwacznych pomysłów. Tonino dostrzegł kręconą czuprynę pochyloną nad książką do historii: Biały Murzyn powtarzał zadaną lekcję.
      W tym właśnie momencie do klasy wszedł nauczyciel, poważniejszy niż zwykle, prawie surowy. Tonino spojrzał rozpaczliwie na zamknięte drzwi, na okna szczelnie pozamykane przed listopadową mgłą. Ach, gdyby tak można było uciec na zewnątrz, owijając się płaszczem z mgły; gdyby tylko można było stać się nie-widzialnym, choćby na jeden dzień!
      - Tonino De Rosa! - zawołał nauczyciel, który zaczął właśnie sprawdzać listę uczniów.
      - Obecny! - odpowiedział Tonino.
      - De Rosa - powtórzył nauczyciel. - Czemuż to nie ma De Rosy?
      - Jestem tu, panie profesorze.
      - Nikt z was nie widział De Rosy?
      - Nie, panie profesorze - głos należał do Białego Murzyna. Połowa klasy wpatrywała się w ławkę Tonina, jakby nikogo tam nie było. Tonino roześmiał się, pomimo wszystkich smutnych myśli.
      - Ale przecież jestem tutaj. Nie widzicie mnie?
Nikt go nie słuchał. Wręcz przeciwnie, nauczyciel przykazał Białemu Murzynowi:
      - Castelli, zajdź po południu do De Rosy, zobacz, jak się czuje i dowiedz się, czy nic mu się nie stało. - Po czym wrócił do sprawdzania listy.
Nagle Tonino zrozumiał: stał się niewidzialny, tak jak o tym marzył. Wystarczyło tylko tego zapragnąć i udało się. Nikt nie mógł go zobaczyć, usłyszeć jego głosu. A jeśli nawet ktoś widział Tonina wchodzącego do szkoły, już dawno o tym zapomniał.
      „Ale numer!" - pomyślał Tonino, zaskoczony. I od razu odetchnął: „Całe szczęście, nie będą przecież pytać kogoś, kogo nie widać".
      Zapragnął natychmiast wykonać małą próbę: wstał ze swojej ławki i stanął koło tablicy. Nikt nawet nie spojrzał w jego stronę, tak jakby w ogóle nie istniał.
      Chodził w tę i z powrotem pomiędzy ławkami, ostrożnie, małymi kroczkami: i nic! Nikt nie podniósł głowy, nikt się nie odwrócił. Tonino roześmiał się po raz drugi, prosto w twarz Roberta. Ale Biały Murzyn dalej tarmosił kędzierzawe włosy, myśląc o lekcji historii.
      Tonino często dumał o najróżniejszych wspaniałych rzeczach, które mógłby zrobić, gdyby był niewidzialny. Ale teraz, kiedy spotkało go to przedziwne szczęście, nie wpadł na lepszy pomysł niż pociągnięcie za włosy Białego Murzyna. Wyciągnął rękę w stronę kręconej czupryny przyjaciela i pociągnął: ani za mocno, ani za słabo.
      Biały Murzyn odwrócił się rozdrażniony i zmierzył wzrokiem ucznia, który siedział w ławce za nim, niejakiego Mottę, najbardziej pokojowo usposobioną istotę na świecie, której kieszenie i buzia były zawsze pełne landrynek, miętówek, cukierków anyżkowych oraz podobnych specjałów.
      - Co ci strzeliło do makówki? - wycedził Biały Murzyn.
     - Do makówki? - powtórzył Motta, zdziwiony. A potem uśmiechnął się: - A, rozumiem, chcesz miętówkę.
      - Zatrzymaj sobie swoje miętówki i zostaw mnie w spokoju.
      - Ale co ja takiego zrobiłem?
      - Słuchaj, nie zgrywaj niewiniątka. Kłamczuch!
Z wrażenia, że został nazwany „kłamczuchem", pokojowy Motta naraz połknął pół kawałka amerykańskiej gumy, którą żuł od godziny.
      Tonino roześmiał się i żeby móc lepiej rozkoszować się sceną, jakby tego było mało, usiadł na ławce amatora landrynek: przecież nikt go nie widział, nikt więc nie mógł go zganić za tę niezbyt odpowiednią pozycję. Ale nawet jeśli nauczyciel nie mógł zobaczyć Tonina, mógł mimo wszystko zorientować się, że od paru minut między pierwszą a drugą ławką w tym rzędzie toczyła się regularna bitwa.
      - Co tam się dzieje? - zapytał surowo.
      - Nic takiego, panie profesorze - skłamał natychmiast Biały Murzyn.
      - To nieprawda, on nazwał mnie kłamcą! - poskarżył się Motta.
      - A on pociągnął mnie za włosy.
    - To nieprawda, nieprawda! - wykrzyknął Motta z całą szczerością serca osłodzonego ratafią, truskawką i ananasem.
Tonino zeskoczył zwinnie na ziemię, pobiegł na koniec sali i pociągnął za włosy Paola Barbiego, najbardziej rozczochranego chłopca w całej klasie, nazywanego przez to Kosmykiem.
    - Panie profesorze, mnie też ktoś pociągnął za włosy! - wrzasnął Kosmyk, wskazując oskarżycielsko palcem na Rivellego, który akurat z namaszczeniem dłubał palcem w nosie.
      - Ja? - zaprotestował ze zdziwieniem niesprawiedliwie oskarżony przerywając swoją pracę, ale nie wyjmując palca z nosa.
W kilka chwil niewidzialny Tonino okrążył klasę, pociągając za włosy to jednych, to drugich, wzbudzając tym samym falę lamentów, protestów, oskarżeń i wrzasków.
      - Spokój! Spokój! - krzyknął nauczyciel, uderzając z trzaskiem linijką o katedrę. - Dość już tych żartów!
     Tonino śmiał się do rozpuku, trzymając się za brzuch: śmiał się tak bardzo, że aż poturlał się za tablicę i wylądował z ręką w koszu na makulaturę. Jeszcze nigdy tak dobrze się nie bawił.
      „Ale będzie śmiechu, jak powiem Białemu Murzynowi, że to wszystko moja sprawka!" - pomyślał. Rzucił okiem na Białego Murzyna, wychylając się spod tablicy. Chłopiec znów z uwagą i skupieniem słuchał nauczyciela, który właśnie wyjaśniał, na czym polega rozbiór logiczny. Za to widoczna za jego plecami okrągła twarz Motty wyrażała zdumienie i oburzenie: Motta był tak zdziwiony, że nie mógł znaleźć landrynki, którą chętnie wetknąłby sobie do buzi; cały czas przeszukiwał nerwowo kieszenie i kieszonki.
      „Wygląda, jakby się drapał - pomyślał Tonino. - Może ma pchły? Ech, trzeba przyznać, udał mi się ten żart, nie ma co".
      Ale im dłużej o tym myślał i to powtarzał, tym mniej był przekonany że jest z siebie dumny. Tak naprawdę żart był raczej głupi. Ciągnąć kogoś za włosy, też coś! Czy trzeba było aż stać się niewidzialnym, żeby o czymś takim pomyśleć? Należało wymyślić coś nowego, oryginalnego, coś, co przeszłoby do historii. I co nie trwałoby tak krótko.
      Skulony za tablicą Tonino myślał, myślał i w końcu wpadł na pomysł, który wydał mu się zabawniejszy od wszystkich pozostałych. Popchnął lekko tablicę, która zaczęła powolutku obracać się, jeżdżąc na dwóch nóżkach. Potem zaczął pchać mocniej.
      Chwilę później solidna czarna tablica, uświęcona przykładami nauczyciela i pisanymi w pocie czoła przez całą klasę zadaniami z arytmetyki, obracała się wokół własnej osi w zawrotnym tempie, ukazując kolejno obie strony.
      Nauczyciel był człowiekiem poważnym i dostojnym: kiedy zorientował się, że oczy wszystkich uczniów są wlepione, jak mu się wydawało, w okno, zdjął okulary i położył je przed sobą na katedrze, niczym żołnierz, który poprawia karabin.
      Nauczyciel za nic w świecie nie odwróciłby głowy w tamtą stronę: nie był kimś, kto pozwala sobie na rozproszenie z powodu szerszenia czy przelatującego właśnie aeroplanu.
      - Widzę, że jak zwykle bardziej interesuje was to, co dzieje się za oknem, niż to, co mówi wam nauczyciel. O co chodzi tym razem? Przylecieli Marsjanie?
      - Tablica, panie profesorze! - odpowiedział wystraszony Biały Murzyn, podrywając się na równe nogi.
      Tablica wirowała jak skrzydło wiatraka w czasie porywistego wiatru. Trzeba przyznać, że całe przedstawienie godne było zainteresowania, jakie wywołało. Nie co dzień zdarza się widzieć tablicę, która obraca się sama z siebie wokół własnej osi tak szybko, że trudno odróżnić jej przód i tył.
Nauczyciel zdecydował się zerknąć w zakazanym kierunku: to, co zobaczył, sprawiło, że zawirowało mu w głowie jeszcze szybciej, niż obracała się tablica. Zeskoczył z katedry z impetem godnym Don Kichota atakującego wiatraki i po dwóch czy trzech próbach zdołał pochwycić drewnianą ramę, zatrzymując tablicę z taką siłą, że niewidzialny Tonino dostał cios w podbródek i wpadł do kosza na makulaturę.
      - To były zjawy!
      - Duchy!
      - Trzęsienie ziemi!
      - Cisza! Cisza, panowie!
Ten ostatni głos, z pewnością go rozpoznaliście, należał do nauczyciela. W najpoważniejszych chwilach wypływało z jego ust tak podniosłe i gniewne „panowie", że cisza, niewidzialna jak powietrze, tłumiła natychmiast najmniejszy hałas, i wręcz pozbawiała uczniów tchu.
      -  Panowie, nie mam zwyczaju tolerować takich głupstw. Zjawy, Marsjanie i inne duchy nie mają prawa wchodzić do tej szkoły, gdzie przebywają wyłącznie osoby obdarzone zdrowym rozsądkiem.
Zapadła cisza. Także i Tonino, skulony w wiklinowym koszu, czuł, że serce bije mu gwałtownie i szybko jak karabin maszynowy. Nauczyciel nie mógł go z pewnością zobaczyć, ale on - niewidzialny Tonino - niczym zjawa zmuszona do ucieczki przez osobę obdarzoną zdrowym rozsądkiem, bardzo się wstydził.
      - Ten żart z tablicą - kontynuował nauczyciel - był niemądry. Albo panowie wyjawią mi do południa jego autora, albo nie będą mogli opuścić sali. Zostaniemy tu tak długo, aż znajdzie się winowajca. A teraz wróćmy do naszej lekcji.
Winowajca powolutku wstał, wyszedł ze swojej kryjówki, przeszedł na palcach przez całą klasę, przeszedł niezauważony przed czterdziestoma parami oczu (licząc nauczyciela), dotarł do drzwi i je otworzył...
      -  Panie profesorze, drzwi! Otworzyły się same! Tonino nie został już, żeby zobaczyć, jak wszystko skończy się tym razem i usłyszeć co powie nauczyciel: wystrzelił jak z procy, rzucił się schodami w dół, potrącił woźnego, który nie widząc sprawcy czynu, stanął jak wryty; Tonino znalazł się na ulicy i wskoczył do ruszającego tramwaju.
      Za bilet, ma się rozumieć, nie zapłacił: żaden kontroler nie odkryłby przecież nigdy takiego gapowicza. Tu moi czytelnicy zapewne westchną: Och, jak pięknie jest być niewidzialnym... podróżować za darmo, i to nie tylko tramwajem, ale też pociągiem, aeroplanem...
      Powoli, spokojnie. Przygody niewidzialnego Tonina jeszcze się nie skończyły. Poczekajcie, zanim zdecydujecie, czy jest mu czego zazdrościć.
... ciąg dalszy tylko w książce.

piątek, 21 lutego 2014

Opowiastki familijne Beaty Andrzejczuk

(Fragment)                                   Szalona Mama


         Bartek jak burza wpadł do pokoju.
- Tato, tato! - krzyczał. - Gdzie jest moja hulajnoga? Chciałem wyjść na podwórko pojeździć z Markiem! Szukałem wszędzie! Nie ma po niej śladu!
-  Uspokój się - tatuś siedział wygodnie w fotelu i przeglądał gazetę. - Mama wzięła hulajnogę.
-  Mama wzięła hulajnogę? - zapytał z niedowierzaniem Bartek. -Wzięła do naprawy? Czy hulajnoga była zepsuta? - dopytywał chłopiec.
-  Nie była zepsuta - odparł spokojnie tato. - Mama pojechała na niej do fryzjera.
-  Mama pojechała do fryzjera na mojej hulajnodze? - chłopiec zdziwił się jeszcze bardziej. - A kiedy wróci?
-  Chyba nie tak prędko - rzekł tato. - Pojechała aż na drugi koniec miasta.
       Wprawdzie mama Bartka miewała ostatnio dziwne pomysły, ale tego już było za wiele. Tatuś tłumaczył, że mama dlatego tak się zachowuje, ponieważ bardzo przeżyła wyjazd na kilka miesięcy do pracy za granicę. Mówił, że taki wyjazd nazywa się delegacją.
 
         Tęskniła za synkiem i gdy wróciła postanowiła wynagrodzić mu ten czas, gdy nie było jej w domu i nie mogła się nim opiekować. Zaczęła wówczas robić niesamowite rzeczy.

                                                                           * * *
        Pewnego dnia Bartek grał z kolegami w piłkę na podwórku. Nim się spostrzegł, mama ubrana w sportowy dres, dołączyła do zespołu.

-   Mamo! Co tu robisz? - zapytał chłopiec.
-   Jak to co? Gram z wami! Będę w twojej drużynie.
        I mama ruszyła do ataku. Nawet tato nigdy tak się nie poświęcał. Nie biegał też tak szybko po boisku. Mama minęła jednego zawodnika, drugiego, a potem... O rety!
         Bartek nie mógł w to uwierzyć... Mama podstawiła nogę trzeciemu zawodnikowi i padła bramka.
-  Goool! Goool! - krzyczała mama chyba głośniej, niż dziesięciu chłopców razem wziętych. Potem zaczęła podskakiwać z radości i znów ruszyła do ataku. Padły kolejne bramki. Bartek próbował ją powstrzymać, lecz na próżno. Mecz zakończył się wynikiem 7:0. Niestety dla przeciwników, gdyż mama wszystkie gole wbiła do swojej bramki. W ogóle się tym nie zmartwiła.
-  Najważniejsze, że wbiłam siedem goli - powiedziała uradowana. - Co za różnica do której bramki? - dodała. - Chodź umyjemy się i będziemy świętować zwycięstwo!
-  Ładne mi zwycięstwo - burknął Bartek. - Kompletna porażka i jaki wstyd.
        Mama jednak tego nie słyszała i do końca dnia była bardzo dumna z siebie. Tatuś, któremu Bartek opowiedział o wszystkim, wprost zanosił się od śmiechu, a gdy Bartek poczuł się urażony, bo przecież przez mamę jego drużyna przegrała, tatuś próbował powstrzymywać śmiech, ale co rusz parskał i zakrywał dłonią usta.
                                                                           * * *
        W szkole organizowano Dzień Wiosny. Pani poprosiła więc wszystkie dzieci, aby ubrały się w wiosenne barwy: zielone, żółte, czerwone, białe. Trzeba też było zrobić różne plakaty, kwiaty z bibuły, a nawet bociany i żaby z kolorowego papieru. Uroczystość szkolna zapowiadała się niezwykle ciekawie. Miało być topienie Marzanny oraz konkursy na najpiękniej przystrojoną klasę, na piosenki i wiersze o wiośnie.
-  Gdybyś był dziewczynką zrobiłabym dla ciebie ogromny wiosenny kapelusz, a może i specjalny strój „Pani Wiosny" - powiedziała mama. - A tak to nic niezwykłego nie wymyślimy. Założysz te zielone spodnie, żółtą koszulę i zrobię dla ciebie przebiśniegi z bibuły.
-  Jeśli będziesz miała czas, możesz przyjść do szkoły - Bartkowi przypomniało się, że Pani zapraszała serdecznie wszystkich rodziców, którzy nie pracują w tym czasie.
-  Och, jak to miło - ucieszyła się mama, a w jej oczach pojawił się dziwny błysk.
        Na drugi dzień, punktualnie o godzinie ósmej, wszystkie dzieci zebrały się na sali gimnastycznej. Pani dyrektor wygłosiła uroczyste przemówienie, po czym oznajmiła:
-  Zaczynamy rywalizację klasową, czyli konkurs. Usiądę sobie teraz wygodnie i posłucham, jak śpiewają dzieci.
        Najpierw swoje piosenki zaśpiewały klasy pierwsze, potem drugie i trzecie. Gdy przyszła kolej na klasę Bartka, pani nauczycielka dała znak i salę cichutko zaczęły wypełniać słowa:
                   „Wiosna w błękitnej sukience
                    Bierze krokusy na ręce
                    Wykąpie je w rosie świeżej
                    I w nowe płatki ubierze...".
-   Głośniej - zachęcała Pani. - Wciąż jest za cicho. Głośniej dzieci, bo nie wygramy.

        I w tym momencie, gdy dzieci zaczęły drugą zwrotkę, do uszu wszystkich zgromadzonych na sali gimnastycznej dotarł wyraźny, bardzo głośny, dudniący niczym dzwon śpiew:
                  „Potem z rozwianym warkoczem
                   Niebem, powoli gdzieś kroczy
                   Wysyła promyki słońca
                   I wiersze pisze bez końca...".
        Taka odwaga w śpiewaniu zachęciła klasę również do śpiewu z całych sił. Mimo tego dzieci zaczęły się rozglądać, kto też im tak pomaga. Wówczas Bartek zauważył, jak z trzeciego rzędu wstaje jego mama i śpiewa jeszcze głośniej. Na głowie miała ogromny wiosenny kapelusz, z przypiętymi kwiatami. Ubrana natomiast była w kolorową suknię z... bibuły.
-  O rany! - Bartek złapał się za głowę. Na szczęście klasa Bartka dostała bardzo
dużo oklasków, za wykonanie tej piosenki. Potem, gdy topili Marzannę, to też mama chłopca najgłośniej krzyczała:
-  Precz z zimą! Utopić ją! Chcemy Wiosnę! Gdy wracali razem do domu, mama rzekła:
  -  Ależ to była wspaniała zabawa. Chłopiec nic nie odpowiedział, gdyż jego klasa zajęła ostatecznie pierwsze miejsce i była to chyba zasługa jego mamy, choć nie do końca był tego pewien.

                                                                           * * *
        W dzień urodzin Bartek był bardzo przejęty. Za kilka minut mieli przyjść pierwsi goście. Mama obiecała, że wszystko jest przygotowane i nie trzeba się martwić. Wiadomo jednak, urodziny ma się raz w roku! U drzwi rozległ się dzwonek. Bartek otworzył je i do mieszkania zaczęli wchodzić kolejno: Andrzejek, Kamil i Patryk z podwórka, Zosia, Adaś i Kuba z Bartka klasy. Gdy dzieci złożyły chłopcu życzenia, mama zaprosiła wszystkich do gościnnego pokoju:
-  Proszę bardzo - mówiła wskazując miejsce przy stole. - Bartuś nalej dzieciom soku malinowego, a ja idę po tort.
        Po chwili mamusia weszła do pokoju z czekoladowym tortem przekładanym bitą śmietaną. Na torcie znajdowało się dziewięć płonących świeczek. Mama uśmiechnęła się serdecznie. Wzrok wszystkich dzieci skierowany był jednak na wielką papierową czapkę w kształcie rożkowego loda, którą mamusia miała na głowie.
-  Co się tak patrzycie dzieciaki? - zapytała. - W końcu mamy urodziny! Prawda?
Ale co to? Bartek zauważył, że dwie świeczki na torcie zgasły.
-  Zaraz je zapalę - powiedziała mama i biorąc zapałki nachyliła się nad tortem.
-  Mamo pali się! - krzyknął z przerażeniem Bartek.
-  To dobrze, że się pali - odparła mamusia spoglądając dumnie na tort.
        Wszystkie dzieci stały, jak osłupiałe. W końcu Andrzejek drżącym głosem wydukał:
-  Ale... ale... Na głowie się pani pali!

        Papierowa czapka mamy stanęła w płomieniach. Zapaliła się od świeczek na urodzinowym torcie. Mama, jak błyskawica wpadła do łazienki, odkręciła kran i wsadziła głowę pod strumień zimnej wody. Całe szczęście, że wszystko dobrze się skończyło. Mamusia śmiała się potem z tej przygody tak bardzo, że aż turlała się po dywanie. Urodziny okazały się bardzo udane, ale gdy dzieci poszły już do domu, Bartek popatrzył na mamę i krzyknął z całych sił:
-  Dość tych szaleństw, mamo! - I pobiegł do swojego pokoju.
        Słyszał potem, jak mamusia mówiła do taty:
-  Tak bardzo się starałam. Chciałam być najlepszym kolegą, najlepszym przyjacielem Bartusia. Tak bardzo go kocham.
-  On ma wielu przyjaciół i wielu kolegów - powiedział spokojnie tatuś. - A mamę ma tylko jedną i niech tak zostanie.
        W tym momencie chłopiec wyszedł z pokoju.
-  Ja też cię kocham mamo - powiedział i przytulił się do niej mocno. Mama pogłaskała go czule po głowie, a gdy tatuś wyszedł do kuchni mama zapytała:
-  Urządzimy sobie jutro prawdziwe wyścigi na rolkach?
-  Mamo - jęknął Bartek.
-  Tylko żartowałam - powiedziała mama pokazując w uśmiechu białe zęby i robiąc śmieszną minę.
        Bartek roześmiał się także.

piątek, 31 stycznia 2014

Baśń o korsarzu Palemonie

                                                            (fragment)            Jan Brzechwa
Kiedy król Fafuła Czwarty
Zachorował nie na żarty,
Do doktora rzekł: Doktorze,
Nic mi widać nie pomoże,
Przeznaczenie jest nieczułe,
Przyszła kreska na Fafułę.
Muszę umrzeć - wola boża.
Niechaj zbliżą się do łoża
Królewicze i królewny,
Do nich mam interes pewny.

Przed królewskie więc oblicze
Przyszli czterej królewicze
I królewny przyszły cztery,
Tłumiąc w sercach smutek szczery.
Król powiedział: Już dogasam
Z dziećmi zostać chcę sam na sam.
Proszę wszystkich wyjść z pokoju
I zostawić nas w spokoju.

Gdy nie było już nikogo,
Król przemówił z miną srogą:
Drogie dzieci, trudna rada,
Żyć bez końca nie wypada,
Trzeba umrzeć na ostatku.
Dostaniecie po mnie w spadku
Złotych monet dziesięć garnków,
Dwieście wiosek i folwarków,
Wszystkie stada, psiarnie, stajnie,
Pola żyzne nadzwyczajnie,
Lasów obszar niezmierzony,
Wszystko, wszystko - prócz korony.
Bo korona przeznaczona
Jest dla tego, kto pokona
Kapitana Palemona.
Ma on okręt nad okręty,
Nie zwyczajny - lecz zaklęty.
Od stu lat żeglarzy płoszy,
Wszystko niszczy i pustoszy,
Kto go ujrzy choć z daleka,
Tego śmierć niechybna czeka,
Kto się za nim w pogoń puści,
Znajdzie śmierć na dnie czeluści,
Kto go schwyta i pokona,
Temu tron mój i korona!

Ledwie rzekł to król Fafuła,
Zła gorączka go zatruła,
Strasznych drgawek dostał potem
I zmarł z piątku na sobotę.
No, a już w niedzielę rano
Króla godnie pochowano.
Dzieci ojca opłakały,
Płakał z nimi naród cały,
A gdy minął rok z kawałkiem,
Zapomniano o nim całkiem.

II

Płynie okręt przez odmęty,
Nie zwyczajny - lecz zaklęty:
Pokład pusty, burta pusta,
Poprzez burtę fala chlusta,
Wicher pędzi go i nagli,
Chociaż nie ma na nim żagli.

Lecz co dzień koło południa
Pokład nagle się zaludnia:
Dźwięczą głosy, dudnią buty,
Ukazuje się z kajuty
Twarz przepita i czerwona
Kapitana Palemona...
Jego broda rozwichrzona,
Oczy ostre jak sztylety,
Dwa za pasem pistolety,
Jednym słowem - postać dzika
Kapitana - rozbójnika.
Ukazuje się załoga
Rozbójnicza i złowroga:
A więc sternik-kuternoga,
Pięćdziesięciu marynarzy,
Starszych zbójów i korsarzy,
A na końcu kucharz-Chińczyk
I kudłaty pies pekińczyk.

Gdy zaczyna szaleć burza,
Okręt w nurtach się zanurza
I na morskim dnie osiada,
Gdzie niejedna śpi armada.
To kraina niezmierzona
Kapitana Palemona.
Tam z kryształu są pałace,
Tam korsarze kończąc pracę
Odbywają uczty swoje,
Tam planują swe rozboje,
Tam chowają swe zdobycze,
Tam małżonki rozbójnicze
Śpią na skórach rozciągniętych,
Pośród złotych ryb zaklętych.
Ośmiornice straż tam pełnią,
Księżyc złotą swoją pełnią
Koralowy gaj oblewa,
W którym chór rusałek śpiewa.

Płynie okręt przez odmęty,
Nie zwyczajny - lecz zaklęty,
Z dna wypływa na powierzchnię,
A gdy tylko dzień się zmierzchnie,
Okręt wznosi się do góry
Nad obłoki i nad chmury
I zawisa niespodzianie
W lazurowym oceanie.
To kraina niezmierzona
Kapitana Palemona.
Tam gdzie mleczna biegnie droga,
Schodzi sternik-kuternoga,
I kapitan, i załoga.
Z grubej blachy księżycowej
Wykuwają pancerz nowy
I gwiazdami z firmamentu
Przybijają do okrętu.

Tam na szczycie srebrnej góry
Mieszka ptak ognistopióry,
Żeby w jego piór pożodze
Ciepło było spać załodze.
Błyskawice straż tam pełnią,
Księżyc srebrną swoją pełnią
Szmaragdowy mrok oblewa,
W którym ptak ognisty śpiewa.

III

Już w tronowej wielkiej sali
Królewicze się zebrali,
Siadły obok nich królewny
Tłumiąc w sercach smutek rzewny.
W oddaleniu, jak wypada,
Stanął rząd i dumna rada,
Stary kanclerz z twarzą czerstwą,
Poczet książąt i rycerstwo.
Z królewiczów wstał najstarszy,
Piękne czoło groźnie zmarszczy,
Słucha rząd i dumna rada,
A królewicz tak powiada:
My, waleczni królewicze,
Przez odmęty tajemnicze
Wyruszamy jutro w drogę.
Mamy okręt i załogę,
Rusznikarzy mamy dzielnych,
Dziesięć armat szybkostrzelnych,
Nurków zastęp wyćwiczony,
Broń, latawce i balony,
I latarnię czarnoksięską,
Która chronić ma przed klęską.
Siostry z nami się zabiorą,
A więc jedzie nas ośmioro.
Cały świat przewędrujemy,
Aż w kajdanach przywieziemy
Kapitana Palemona.
Sprawa jest postanowiona.
Niech tymczasem dumna rada
Mądrze państwem naszym włada,
Rząd niech pieczę ma nad ludem,
Niechaj kanclerz zbożnym trudem
Dla zwycięzcy tron zachowa,
Król to będzie czy królowa!

Całą noc i dzień bez małą
Pożegnalna uczta trwała.
Rzeką lał się miód stuletni
I bawiono się najświetniej.

A w przystani na kotwicy,
Walcząc z wichrem nawałnicy,
Stał, jak delfin rozpostarty,
Okręt Król Fafuła Czwarty.
Królewicze i królewny
Pożegnali wszystkich krewnych,
Rząd i radę pożegnali
I na okręt się udali.
Świszczą liny okrętowe
Do podróży już gotowe,
Furczą żagle, skrzypią reje,
Wyjąc - wiatr pomyślny wieje.
Płynie okręt przez odmęty
W świat nieznany, niepojęty.
Fale pienią się i ryczą,
Biją serca królewiczom,
A królewnom w tajemnicy
Śnią się morscy rozbójnicy.

IV

Mija tydzień, drugi, trzeci,
Okręt lotem wichru leci,
Niecierpliwi się załoga,
Że nie widać nigdzie wroga.
Królewicze z bezczynności
Na pokładzie grają w kości,
A królewny w swych kajutach
Robią ciepły szal na drutach.
Naraz jedna z nich powiada:
Ja bym była bardzo rada,
Gdyby postać wymarzona
Kapitana Palemona
Ukazała się w kajucie.
A ja dziwne mam przeczucie -
Rzecze druga - że z nas jedna
Z tym korsarzem się pojedna
I zostanie pokochana
Przez strasznego kapitana.
Rzecze trzecia: Jako żona
Kapitana Palemona
Jedna z nas królową będzie.
Czwarta na to: Niech przybędzie,
Niech podejmie walkę z braćmi
I odwagą wszystkich zaćmi.

Ledwie rzekły to królewny,
Runął z nieba wicher gniewny.
Porwał liny, stargał żagle,
Ciemna noc zapadła nagle,
Skotłowały się bałwany
I w ten odmęt skotłowany
Uderzyła nawałnica.
Mrok rozdarła błyskawica
I jej światło zielonkawe
Ukazało dziwną nawę,
Która w mrokach, na obłokach
W dół spuszczała się z wysoka.   
ciąg dalszy   tutaj                                            
                                                                         Jan Brzechwa (fragment)